Voor de verandering

Ik ben in mijn studieverlof gedoken in het boek 'Voor de verandering' van Sake Stoppels. Ik heb het met heel veel plezier bestudeerd. Het beschrijft de uitdagingen en de weerstanden die er zijn op het gebied van veranderingen in een kerkgemeenschap. En natuurlijk heeft zo'n veranderingsproces alles te maken met de plek en de rol van de voorganger. Kortom: Hoe sta ik zelf in veranderingsprocessen en wat is mijn rol als 'leider' (om maar een managmentterm te gebruiken). Sake Stoppels geeft een paar aanwijzingen die me in de spiegel doen kijken:

• De leider is allereerst navolger. Als predikant mag ik in de eerste plaats met hart en ziel navolger van Jezus Christus zijn. Dat vraagt om toewijding en dat vraagt om een goed onderhoud van mijn eigen spirituele leven! Snel gezegd, maar ik weet best dat het er in alle drukte zo maar bij in kan schieten. Persoonlijke vraag: Wat is mijn roeping? Wat is mijn eerste liefde?
• De leider is een goed ver-staander. Het komt er op aan om goed te luisteren. 'Gezonde processen van verandering laten zich meer leiden door het verlangen van de gemeente dan door het beeld van de ideale gemeente.' Persoonlijke vraag: Ben ik bereid om echt te luisteren?
• Zelfdifferentiatie vanuit het evangelie. Zelfdifferentiatie betekent dat een voorganger vrij is zowel mee te gaan in de beweging van een geloofsgemeenschap als daar tegenin te gaan.  Het voorkomt dat een voorganger opgesloten raakt in een gemeenschap en zich alleen door verwachtingspatronen en angst laat leiden. Humor is en blijft belangrijk. Persoonlijke vraag: Wat zijn mijn drijfveren?
• Een leider heeft een visie nodig. Bill Hybels: 'Het gemeenschappelijke kenmerk van bloeiende kerken is dat ze worden geleid door mensen die de geestelijke gave van leiderschap hebben en daar iets mee doen.' Een heldere visie is daarin noodzakelijk! Persoonlijke vraag: Laat ik me leiden door mijn visie of door mijn agenda?
• Leiderschap vermeerdert niet, maar vermenigvuldigt. Het is niet de bedoeling dat een leider wat taken overdraagt, maar anderen toerust. 'De ultieme vrucht van een appelboom is niet de appel, maar een nieuwe appelboom!' Persoonlijke vraag: Stimuleer ik mensen om hun gaven te gebruiken?
• Oververantwoordelijkheid werkt niet. Veel predikanten hebben de neiging om zich voor alles verantwoordelijk te voelen. Dat is een valkuil. 'Soms bestaat leiderschap uit het afzien van actie.' Je hoeft niet alles te doen. (Dit geldt overigens niet alleen voor predikanten!) Persoonlijke vraag: Kan ik nee zeggen?

Die persoonlijke vragen houden me nog wel even bezig. Spannend proces om mee bezig te zijn ...