Turkse pizza's

In het kader van mijn studieverlof had ik een gesprek met Hans van Dolder, hij is missionair predikant in Rotterdam-Delfshaven. We hadden afgesproken in de wijk Spangen. Daar is een inloopcentrum van de kerk. Het is een wereld van verschil met Rijnsburg. Het was boeiend om gesprekken te voeren met mensen die binnen kwamen lopen. Aan de stamtafel ontstond er een gesprek tussen Hans, enkele gasten en ondergetekende. De centrale vraag was: Wat maakt een preek (en kerkdienst) missionair. Eén van de gasten (een jonge vent van Turkse komaf) maakte een rake opmerking: 'Een preek is voor mij missionair als ik mijn moslimvrienden zonder angst mee kan nemen!' Als christen had hij het te vaak meegemaakt dat hij vrienden had meegenomen naar de kerk: In deze diensten was er respectloos over moslims gesproken en daarom waren zijn vrienden afgehaakt. Ze hadden het idee dat ze al op voorhand in de hoek werden gezet en daarom was er geen openheid meer om te luisteren. Begrijpelijk.

Dat zette me aan het denken. We zijn in de kerk snel geneigd om in 'wij-zij' schema's te denken en te praten. We veroordelen bijvoorbeeld een bepaalde levensstijl en spreken daar denigrerend over terwijl we tegelijkertijd pretenderen dat iedereen welkom is. Dat botst! Ik heb me voorgenomen om op dit punt voorzichtiger te zijn in mijn diensten: Ik ga niet meer over mensen praten alsof ze er niet bij zijn in een kerkdienst! (Mag je dan geen kritiek hebben of iets dergelijks? Vast wel. Maar als respect en liefde in het spel zijn zal de kritiek niet veroordelen maar prikkelen.)

Na dit gesprek aan de stamtafel ben ik met Hans een Turkse pizza gaan eten. Ik zou willen dat dit in Rijnsburg ook mogelijk zou zijn!! Voor 1.50 euro koop je in Spangen een heerlijke Turkse pizza. Als ik in Spangen zou werken, zou ik een 'zware' dominee worden ... Na deze lunch hebben Hans en ik nog een gesprek gevoerd over inclusief of exclusief preken. Inclusief preken wil zeggen: Je probeert christenen en niet-christenen in één  preek aan te spreken. Exclusief preken wil zeggen: Je richt je in de preek op één bepaalde categorie, bijvoorbeeld niet-christenen. Ik moet zeggen: Ik voel me uitstekend thuis bij het inclusieve model. Maar dat is nog niet zo eenvoudig. Er zijn twee valkuilen: Ongemerkt richt ik me vooral op de buitenkerkelijken waardoor de boodschap te eenvoudig blijft voor christenen. Zij worden dan te weinig uitgedaagd om te groeien in hun christenzijn. En andersom: Te veel gerichtheid op gearriveerde christenen kan buitenkerkelijken het gevoel geven er niet bij te horen. (Hun vragen worden niet serieus genomen.)

Hoe ga ik een weg vinden in dit spanningsveld? Dat is een mooie vraag! Ik merk trouwens in de praktijk dat er in veel kerkdiensten niet of nauwelijks rekening wordt gehouden met gasten. Ik was gisteren als gast in de kerk en de aanwezigen werden alleen aangesproken met het woord 'gemeente'. Een gemiste kans. Ik zou graag zien dat kerken een meer missionaire gevoeligheid zouden ontwikkelen.

En ik ga ook maar eens uitzoeken waar ik in de buurt een Turkse pizza kan kopen ...